Yiddish folk music like this comforted and inspired millions of East European Jews for centuries. This beautiful lullaby tells the parable of the young boy who wants to comfort a lonely tree after all of its songbirds have flown away. His Momma insists he wear so much clothing to protect him from the elements that he can’t possibly fulfill his quest. Freedom always comes at a price.
| אויפֿן וועג שטייט אַ בוים | Oyfn veg shteyt a boym, | Sur la route, il y a un arbre, | By the wayside stands a tree; |
| שטייט ער אייַנגעבויגן | Shteyt er ayngeboygn, | Il est tout courbé | A bent tree |
| אַלע פֿייגל פֿונעם בוים | Ale feygl funem boym | Tous les oiseaux de l’arbre | All the birds of the tree |
| זענען זיך צעפֿלויגן | Zaynen zikh tsefloygn. | Se sont envolés | Have flown away. |
| דרייַ קיין מערב דרייַ קיין מזרח | Dray keyn mayrev, dray keyn mizrekh, | Trois vers l’ouest, trois vers l’est, | Three toward the west, three toward the east, |
| און דער רעשט קיין דרום | Un der resht keyn dorem, | Et le reste vers le sud | And the rest toward the south, |
| און דעם בוים געלאָזט אַליין | Un dem boym gelozt aleyn | Et l’arbre ils l’ont laissé tout seul | And the tree is left alone |
| הפֿקר פֿאַרן שטורעם | Hefker farn shturem. | isolé, face à la tempête | astray, in front the storm. |
| זאָג איך צו דער מאַמע הער | Zog ikh tsu der mame: her, | Je dis à ma mère: écoute, | I say to momma “Listen, |
| זאָלסט מיר נאָר נישט שטערן | Zolst mir nor nit shtern, | Ne te mets pas dans mon chemin, | If you don’t stand in my way, |
| וועל איך מאַמע איינס און צוויי | Vel ikh, mame, eyns un tsvey | Je vais, maman, ni une ni deux, | I’m going to, momma, one-two, |
| באַלד אַ פֿויגל ווערן | Bald a foygl vern… | me changer en oiseau… | become a bird… |
| איך וועל זיצן אויפֿן בוים | Ikh vel zitsn oyfn boym | Je vais m’asseoir dans l’arbre | I’ll sit in the tree |
| און וועל אים פֿאַרוויגן | Un vel im farvign | et je vais le bercer | And I will lull it |
| איבערן ווינטער מיט אַ טרייסט | Ibern vinter mit a treyst | le consoler, pour traverser l’hiver, | and comfort it through winter |
| מיט א שיינעם ניגון | Mit a sheynem nign. | Avec une belle mélodie | With a lovely tune.” |
| הייַ דאַלידאַלי הייַ דאַלידאַלי הייַ | Hay dalidali hay dalidali hay… | Dalidali hay idalidam Hay dalidali… | Hay dalidali hay dalidali hay… |
| זאָגט די מאַמע ניטע קינד | Zogt di mame: nite, kind – | Ma mère me dit non mon enfant | Momma says, “No, child,” |
| און זי וויינט מיט טרערן | Un zi veynt mit trern – | et elle pleure avec des larmes | And weeps wet tears. |
| קענסט חלילה אויפֿן בוים | Vest kholile oyfn boym | dieu t’en garde, sur l’arbre | “god forbid, in the tree |
| מיר פֿאַרפֿרוירן ווערן | Mir farfroyrn vern. | Tu vas geler | you might freeze.” |
| זאָג איך מאַמע ס´איז אַ שאָד | Zog ikh: -mame, s’iz a shod | Je dis maman c’est pitié | I say, “Momma, it’s a waste |
| דייַנע שיינע אויגן | Dayne sheyne oygn | pour tes beaux yeux | of your lovely eyes, |
| און איידער וואָס און איידער ווען | Un eyder vos un eyder ven, | Et en un instant, | Because before you know it, |
| בין איך מיר אַ פֿויגל | Bin ikh mir a foygl. | je me suis fait oiseau | I become a bird.” |
| וויינט זי מאמע איציק קרוין | Veynt di mame: – Itsik, kroyn, | la mère se lamente: Itzik, mon trésor, | And momma cries “Itzik, my crown, |
| נעם אום גאָטעס ווילן | Nem, um gotes viln, | si dieu le veut, prends, | As god would want, |
| נעם כאָטש מיט א שאַליקל | Nem khotsch mit a shalikl, | prends quand même avec toi une écharpe | take a scarf with you anyway, |
| זאָלסט זיך נישט פֿאַרקילן | Zolst zikh nisht farkiln. | Pour ne pas prendre froid. | Lest you catch cold. |
| די קאַלאָשן נעם דיר מיט | Di kaloshn nem dir mit, | Mets tes galoches | “Put on your galoshes, |
| ס´גייט אַ שאַרפֿער ווינטער | S’geyt a sharfer vinter | Un rude hiver arrive | A severe winter is coming. |
| און די קוטשמע טו דיר אָן | Un di kutshme tu dir on – | Et ton chapeau fourré mets-le, | And take your fur hat. |
| וויי איז מיר און ווינד מיר | Vey iz mir un vind mir… | Malheur, pauvre de moi… | Woe is me! |
| הייַ דאַלידאַלי הייַ דאַלידאַלי הייַ | Hay dalidali hay dalidali hay… | Dalidali hay idalidam Hay dalidali… | Hay dalidali hay dalidali hay… |
| און דאָס ווינטער לייַבל נעם | Un dos vinter-laybl nem, | et prends ton manteau d’hiver | “And wear you winter jacket, |
| טו עס אָן דו שׁוטה | Tu es on, du shoyte, | mets-le, gros bêta | put it on, foolish child, |
| אויב דו ווילסט נישט זייַן קיין גאַסט | Oyb du vilst nit zayn keyn gast | à moins que tu ne veuilles être invité | Lest you become a guest |
| צווישן אַלע טויטע | Tsvishn ale toyte… | au pays des morts | of the dead.” |
| כ´הייב די פֿליגל ס´איז מיר שווער | Kh’heyb di fligl, s’iz mir shver, | je soulève mes ailes, c’est difficile, | I lift my wing, but it’s hard… |
| צו פֿיל צו פֿיל זאַכן | Tsu fil, tsu fil zakhn, | De trop, trop de choses | Too many, too many things |
| האָט די מאַמע אָנגעטאָן | Hot di mame ongeton | maman a couvert | Has momma put on |
| דעם פֿייגעלע דעם שוואַכן | Dem feygele, dem shvakhn. | son petit oiseau affaibli | her weak little bird. |
| קוק איך טרויעריק מיר אַרייַן | Kuk ikh troyerik mir arayn | je me vois triste | I see myself sad |
| אין דער מאַמעס אויגן | In der mames oygn, | dans les yeux de ma mère | into my momma’s eyes; |
| ס´האָט איר ליבשאַפֿט נישט געלאָזט | S’hot ir libshaft nit gelozt | son amour ne m’a pas laissé | Her love did not allow me |
| ווערן מיך אַ פֿויגל | Vern mir a foygl… | devenir un oiseau… | to become a bird… |
| אויפֿן וועג שטייט אַ בוים | Oyfn veg shteyt a boym, | Sur la route, il y a un arbre, | By the wayside stands a tree; |
| שטייט ער אייַנגעבויגן | Shteyt er ayngeboygn, | Il est tout courbé | A bent tree |
| אַלע פֿייגל פֿונעם בוים | Ale feygl funem boym | Tous les oiseaux de l’arbre | All the birds of the tree |
| זענען זיך צעפֿלויגן | Zaynen zikh tsefloygn. | Se sont envolés | Have flown away. |
| הייַ דאַלידאַלי הייַ דאַלידאַלי הייַ | Hay dalidali hay dalidali hay… | Dalidali hay idalidam Hay dalidali… | Hay dalidali hay dalidali hay… |
Tent of Abraham 